Waarom is dit gebeurd? Picture

English German French Italian Dutch

[Vertaald door Marjan Boonen, cattery Boonland.]

Hoewel veel mensen onlogische oorzaken aangeven voor het ontstaan van een PBK-kitten (moederpoezen die op een warmtekussen of verwarmde vloeren liggen tijdens de zwangerschap), zijn al deze theorieën bewezen onwaar. Het is mogelijk dat bij een verparing waar mogelijkerwijs PBK kan ontstaan, die mogelijkheid vergroot wordt door invloeden van buitenaf. Het is echter duidelijk gebleken dat sommige katten PBK voortbrengen en sommige niet, tenzij de laatste wordt verpaard met een kat die wél al eerder PBK heeft voortgebracht. Helaas is het gen-plaatje niet duidelijk; een kat kan niet definitief worden omschreven als een drager of een niet-drager. We weten dat het probleem genetisch wordt doorgegeven, maar het lijkt polygenetisch te zijn, waardoor het moeilijk is te achterhalen. Daarbij heb ik ook gehoord van fokkers die bepaalde verparingen herhaalden, maar slechts in 1 worp PBK kregen.

Sommige lijnen krijgen meer PBK dan anderen en sommige dekkater en moederpoezen staan er om bekend. Dit geeft de mogelijkheid deze dieren zoveel mogelijk te vermijden in uw lijnen. Bijna alle dekkaters in alle rassen hebben op enig tijdstip een PBK voortgebracht (vanwege het aantal kittens dat ze verwekken). Het lijkt dus onvermijdbaar PBK te krijgen. Om ALLE lijnen die PBK hebben voortgebracht uit te fok te nemen, zou grote schade aan elk ras toebrengen omdat de genpoel hiermee te zeer zou inkrimpen. Het lijkt erop dat of de kater, of de moederpoes, of beiden het gen kunnen dragen dat het probleem doet ontstaan. Als het tevoorschijn komt in een nest, kan ook afhangen van vele factoren. (Ook of de moederpoes gezond is en voldoende melk heeft.) De belangrijkste regel is om bekende PBK-dragers in de stamboom te vermijden enkelvoudig of meermaals; PBK komt vaker voor in lijnen met inteelt.

Voor mij bestaat er geen twijfel dat PBK soms ontstaan zonder enig duidelijke genetische component. Ik vermoed dat het een probleem is dat zich manifesteert ten gevolge van een aantal oorzakelijke factoren. Het is zoiets als een mens die verhoging heeft: we kunnen verhoging krijgen ten gevolge van een groot aantal ziekten, maar de verhoging is altijd een zelfde. Het is slechts het teken dat er iets mis is en wordt veroorzaakt door een onderliggende ziekte. Enkele gevallen van PBK lijken een zelfde uiting te zijn: een signaal dat er iets mis is. Het kan het gevolg van een ander probleem zijn en/of een op zichzelf staand probleem.

Helaas blijven sommige katereigenaren dekkingen geven met katers die een flink aantal complete PBK- nesten hebben voortgebracht. Ikzelf heb een ervaring met een katereigenaar die categorisch ontkende dat haar kat PBK had voortgebracht om daarna te ontdekken, nadat mijn kittens waren geboren, dat de kater 2 complete PBK-nestjes had verwekt en zij ervan wist. (Ik heb persoonlijk met de fokker van die nestjes gesproken. Er was dus geen sprake van boosaardige roddel.) Deze kater (een UK Grand Champion) werd veel gebruikt: verpaard met "schone" lijnen waren de kittens meestal gezond, maar als er met diezelfde kittens verderop weer werd gefokt, ontwikkelden hun kittens meestal PBK. Gelukkig waren mijn kittens helemaal gezond, maar ik wist dat ze 50% kans droegen op het doorgeven van PBK waardoor ik geen kitten heb gehouden om verder mee te fokken. Het speet me heel erg deze lijn te moeten verliezen. Deze ongewilde "test"-verparing toonde aan dat mijn lijn niet gevoelig was voor PBK. Helaas moest de moederpoes gecastreerd worden en ik kon geen dochter van haar voor de fok gebruiken. Het moge duidelijk zijn dat ik flink kwaad was!

Het lijkt dus zo, dat er diverse genetische bouwstenen nodig zijn om het probleem aan de oppervlakte te krijgen; als een kat veel van deze bouwstenen draagt zal het merendeel van zijn nazaten platte borsten krijgen. Als hij/zij wordt verpaard met een andere kat die een groot aantal van deze bouwstenen draagt, da zullen alle kittens in hun nestje platte borsten hebben. Een enkel PBK-kitten kan erop duiden dat één van beide ouders een flink aantal bouwstenen draagt die vervolgens door de andere ouder (met weinig of geen bouwstenen) werden genivelleerd OF dat er een omgevings-reden in plaats van een genetische reden is voor het ontstaan van het probleem.

PBK kan mede bepaald worden door de situatie van de moederpoes: elke negatief uitpakkende situatie (waaronder ook slechte voeding) kan een moederpoes (die een klein aantal genetische bouwstenen draagt) er toe aanzetten kittens met PBK te laten ontwikkelen. Een betere omgeving/situatie kan het probleem juist helpen voorkomen. Als u maar 1 PBK-kitten in een nest krijgt, kunnen de oorzaken situatie-gerelateerd, in plaats van genetisch (zie de paragraaf hieronder), maar is zeker veiliger om de volgende keer een andere kater te gebruiken. Het lijkt dus zeldzaam te zijn om een heel nest met platte borstkastjes te krijgen, tenzij beide ouders sterke dragers van de genetische bouwstenen zijn en dus is het verstandig om te stoppen met lijnen waar dat in voorkomt. Hoewel een enkel PBK-kitten in een nest een risicodrager kan zijn, is dat niet zo'n zwaar probleem probleem. Dan is waarschijnlijk slechts 1 ouder drager, uitgaande van een normale situatie. Veel fokkers werken natuurlijk liever met lijnen waar geen PBK in voorkomt, ook als dit hun genenpoel ernstig beknot (dit levert natuurlijk ook weer verdere problemen voor een ras op), maar er kan altijd een PBK-kitten opduiken in een lijn die vrij van PBK leek. Iedere fokker kan zijn eigen keuzes maken met betrekking tot het al dan niet (gevaarlijk) inperken van de genenpoel. Ik zal daar nooit een oordeel over vellen.

Er kunnen fysieke redenen zijn waarom PBK voorkomt, die niets van doen hebben met genetica of bloedlijnen: als een moederpoes ziek is tijdens de zwangerschap, antibiotica heeft gehad, of als ze gevallen is tijdens de zwangerschap en één van de kittens een klap heeft gekregen. Ook kan een kitten slechte melk hebben gekregen; soms geeft één van de tepels niet voldoende melk en het kitten dat daarvan drinkt krijgt een vitaminetekort of raakt ondervoed (als dit 1 van de oorzaken is.) Bij grote nesten kan de kleinste soms achterblijven, hoewel ik ook nesten van 8 of 9 kittens heb gehad waarbij er geen problemen waren. (En de moederpoes lag gedurende de gehele zwangerschap boven op de verwarming zonder een achterblijvertje ter wereld te brengen.) Ik weet dus niet of het een reële oorzaak is. Er zijn mensen die hoog en bij laag blijven beweren dat het niet aan hun lijnen ligt, vooral als de katten van hoge show-kwaliteit zijn of als ze er om andere redenen erg aan gehecht zijn. Het enige wat u kunt doen is er naar te vragen als u een dekkater-of-poes zoekt. Dat de zwangere moederpoes slaapt op een warmtekussen of verwarmd oppervlak kan NOOIT de oorzaak van PBK zijn. Over de jaren heb ik 15 Siamees, Burmees en Tonkinees moederpoezen gehad die gedurende hun zwangerschap (afkomstig van diverse katers) languit lagen of zaten op verwarmingsradiatoren of bovenop een AGA. Zij kregen geen kitten met een platte borstkas. Diverse studies hebben inmiddels uitgewezen dat slapen op een verwarmd oppervlak GEEN oorzaak voor PBK is, hoewel dat aanvankelijk, toen het probleem voor het eerst werd herkend, wél als oorzaak werd genoemd.

Verder...
Naar de indexpagina van dit artikel