Heup Dysplasie (HD) bij katten

English Czech German Danish French Icelandic Italian Dutch Norwegian Portuguese Swedish

Normale heupen
Röntgenfoto van een kat met normale heupen


HD
Röntgenfoto van een kat met HD, graad 3, in beide heupen

Als je mensen hoort praten over heup dysplasie en over het maken van röntgenfoto's, denk je al snel dat men het heeft over honden. Maar dit probleem komt ook voor bij katten. Heup dysplasie is een erfelijke afwijking in het komgewricht (in het bekken) wat betekent dat de kom niet zo diep is als hij zou moeten zijn. Hierdoor past de bal niet goed in het komgewricht en de oppervlaktes beginnen tegen elkaar aan te schuren. Dit veroorzaakt op zijn beurt degeneratie van het kraakbeen zodat uiteindelijk bot op bot tegen elkaar schuurt. Dit kan pijn veroorzaken bij de kat tijdens het bewegen. Katten zijn in het algemeen heel goed in het verbergen van pijn en kunnen lijden aan HD zonder ook maar enigszins kreupel te lopen. Daarentegen kunnen ze voorzichtiger of minder bewegen dan katten normaal doen, en kunnen het springen proberen te vermijden. Katten met een milde vorm van HD kunnen helemaal geen last van hun heupen hebben.

Sinds januari 2000 houdt de Zweedse Maine Coon rasvereniging een openbaar register bij waarin heup röntgenfoto worden bewaard. De administratie voor dit register wordt sinds juni 20120 bijgehouden door Pawpeds. De aanbeveling is dat alle fokdieren getest zouden moeten worden voordat ze in een fokprogramma opgenomen gaan worden, om op die manier HD in het ras te verminderen. Het register is officieel en heeft als doel om uit te zoeken wat de frequentie van HD in het Maine Coon ras is. Het gezondheidsprogramma werkt samen met de dierenarts Dr. Lars Audell, dit is de voornaamste specialist in zijn vakgebied in Zweden. Dr Audell stuurt de beoordeelde röntgenfoto's en de test resultaten naar de beheerder van het register. De beheerder bewaart de röntgenfoto's en registreert de resultaten welke - 60 dagen nadat de eigenaar van de kat de resultaten heeft ontvangen - openbaar gemaakt zullen worden. Het resultaat wordt naar de eigenaar van de kat gestuurd zodra PawPeds de betaling heeft ontvangen.

Andere rassen dan de Maine Coon kunnen ook gebruik maken van dit programma

Aangezien heup dysplasie niet alleen bij Maine Coons wordt aangetroffen, kan het interessant zijn voor andere rassen om te weten dat ook zij aan het gezondheidsprogramma kunnen deelnemen. Het komt in meerdere of mindere mate in de meeste rassen voor. Als er eenmaal een bepaald aantal evaluaties beschikbaar zijn, is het mogelijk voor de fokkers van dat ras om specifieke aanbevelingen te doen voor hun ras. Het register voor andere rassen zal door dezelfde persoon beheerd worden als het Maine Coon register en de procedure is op dit moment hetzelfde.


Aanbevelingen voor het testen en fokken van Maine Coons

Het evaluatie protocol onder dit systeem is als volgt:

  • Normal: goede heupen, geen afwijking
  • Borderline: geen perfecte structuur, maar niet uitgesproken dysplastisch
  • Grade 1: the lichtste vorm van dysplasie
  • Grade 2: middelmatig aangetaste heupen
  • Grade 3: ernstig aangetaste heupen

We zijn aan het begin van het gezondheidsprogramma geadviseerd door een geneticus om een niet te smalle selectie van de fokpopulatie te maken. Het zou niet verstandig zijn om katten met HD totaal uit te sluiten van de fok. Daarom adviseren we tegenwoordig dat katten met een testresultaat "Grade 1" op de schaal die gebruikt wordt in Zweden niet automatisch uitgesloten worden van de fok maar dat ze verpaard worden met dieren die geen tekenen van HD ("Normaal") hebben.

Heup dysplasie bij katten is een erfelijke eigenschap waar meerdere genen bij betrokken zijn. Twee katten die geen tekenen van HD vertonen kunnen samen een nakomeling krijgen die wel HD ontwikkelt. Twee katten met HD kunnen ook kittens krijgen die geen HD ontwikkelen. Daarom moet elke generatie van de fokdieren getest worden op HD om de kans op het ontwikkelen van HD te verkleinen.

Resultaten en statistieken van het gezondheidsprogramma worden regelmatig gepubliceerd. Hier zijn een aantal voorbeelden van het register (2012):

---------------------------------------------------------------------------
                          Nakomelingen van twee    Nakomelingen van twee   
 Geteste katten: 2988     ouders met onbekende     HD geteste ouders met   
                   	   heup status:             normale heup status:    
---------------------------------------------------------------------------
 Normaal:   1902 (63.7%)  Normaal:    650 (58.9%)  Normaal:    454 (76.0%) 
 Borderline: 127  (4.3%)  Borderline:  43  (3.9%)  Borderline:  22  (3.7%) 
 Grade 1:    571 (19.1%)  Grade 1:    221 (20.0%)  Grade 1:     82 (13.7%) 
 Grade 2:    295  (9.9%)  Grade 2:    139 (12.6%)  Grade 2:     32  (5.4%) 
 Grade 3:     93  (3.1%)  Grade 3:     50  (4.5%)  Grade 3:      7  (1.2%) 
---------------------------------------------------------------------------

Het aantal op HD geteste katten en de beschikbare resultaten is nog steeds heel klein maar de ontwikkelingen zien er zeker veelbelovend uit. De statistieken tonen duidelijk dat de ouders met een normale heup status in het algemeen nakomelingen krijgen met betere resultaten dan ouders van wie de heup status onbekend is.

Röntgenfoto's van de heup

Informatie voor eigenaar

Informatie voor de dierenarts

Verenigingen die op dit moment deelnemen aan het gezondheidsprogramma: